Trong thực tiễn tố tụng, nhiều đương sự vẫn giữ tâm lý chủ quan, coi việc hầu tòa là một sự lựa chọn có thể trì hoãn bằng các lý do cá nhân. Tuy nhiên, Quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm số 115/2026/QĐ-PT của Tòa án nhân dân (TAND) TP. Đà Nẵng là một lời cảnh tỉnh đắt giá. Chỉ vì ưu tiên một cuộc gặp đối tác kinh doanh mà bà Phạm Thị H đã đánh mất quyền kháng cáo, buộc phải đối diện với nghĩa vụ tài chính khổng lồ hơn 19 tỷ đồng khi bản án sơ thẩm có hiệu lực ngay lập tức.
Tóm tắt nội dung vụ việc: Khi con số 19 tỷ đồng bị đe dọa
Vụ án tranh chấp về “Yêu cầu thực hiện nghĩa vụ trả tiền” giữa Công ty TNHH Đ (nguyên đơn) và bà Phạm Thị H (bị đơn) đã trải qua giai đoạn sơ thẩm với phán quyết bất lợi cho bà H. Theo Bản án dân sự sơ thẩm số 496/2025/DS-ST ngày 30/9/2025 của TAND Khu vực 1 – Đà Nẵng, bà H bị buộc phải thanh toán:
- Nợ gốc: 13.568.095.000 đồng.
- Lãi chậm trả (tạm tính từ 22/5/2021 đến 30/9/2025): 5.917.919.792 đồng.
- Tổng cộng nghĩa vụ: 19.486.014.792 đồng.
Cho rằng phán quyết này không đúng sự thật và thiếu căn cứ pháp lý, ngày 10/10/2025, bà H đã nộp đơn kháng cáo yêu cầu hủy toàn bộ bản án sơ thẩm. Vụ án được TAND TP. Đà Nẵng thụ lý phúc thẩm số 252/2025/TLPT-DS vào ngày 31/12/2025. Tuy nhiên, sau gần 4 tháng chờ đợi kể từ ngày thụ lý, toàn bộ nỗ lực này đã tan thành mây khói chỉ trong một phiên tòa.
Sai lầm mang tính “tự sát” tại phiên tòa phúc thẩm lần thứ 2
Tại phiên tòa phúc thẩm được mở lần thứ 2 vào ngày 24/4/2026, bà Phạm Thị H đã vắng mặt dù đã được Tòa án triệu tập hợp lệ. Thay vì có mặt để bảo vệ quyền lợi cho số tiền gần 20 tỷ đồng, bà H gửi đơn xin hoãn phiên tòa với lý do: “có công việc đột xuất làm việc với đối tác từ Thành phố Hồ Chí Minh ra”.
Dưới góc độ của một luật sư tranh tụng, đây là một sai lầm sơ đẳng nhưng mang tính “tự sát” về mặt chiến lược. Việc ưu tiên một giao dịch dân sự, kinh tế trên một lịch trình tố tụng đã được ấn định lần thứ hai là hành vi xem nhẹ kỷ luật tố tụng, dẫn đến hệ lụy không thể đảo ngược.
Phân tích pháp lý: Lựa chọn cá nhân không phải là trở ngại khách quan
Hội đồng xét xử phúc thẩm đã đưa ra lập luận đanh thép để bác bỏ yêu cầu của bà H. Tòa án xác định việc vắng mặt để “gặp đối tác” hoàn toàn không phải là “sự kiện bất khả kháng” hay “trở ngại khách quan” theo quy định pháp luật. Đây thuần túy là sự lựa chọn chủ quan của đương sự.
Căn cứ theo Khoản 3 Điều 296 của Bộ luật Tố tụng dân sự, khi người kháng cáo đã được triệu tập hợp lệ lần thứ hai mà vẫn vắng mặt (không vì lý do bất khả kháng) thì bị coi như từ bỏ việc kháng cáo. Trong trường hợp này, Tòa án không có lựa chọn nào khác ngoài việc ra quyết định đình chỉ xét xử phúc thẩm.
Hệ quả khốc liệt: Bản án có hiệu lực tức thì và bóng ma “Thi hành án”
Quyết định số 115/2026/QĐ-PT mang đến những hậu quả pháp lý và tài chính khủng khiếp cho bà Phạm Thị H:
- Chấm dứt quyền kháng cáo: Vụ án bị đình chỉ, đồng nghĩa với việc bà H mất đi cơ hội cuối cùng để yêu cầu hủy hoặc sửa bản án sơ thẩm.
- Hiệu lực pháp luật tức thì: Bản án sơ thẩm số 496/2025/DS-ST chính thức có hiệu lực thi hành ngay lập tức. Nghĩa vụ trả 19,4 tỷ đồng giờ đây là bắt buộc và không thể tranh cãi thêm.
- Kích hoạt quy trình Thi hành án: Đây mới là “cơn ác mộng” thực sự. Vì bản án có hiệu lực, cơ quan Thi hành án dân sự có quyền áp dụng các biện pháp cưỡng chế, kê biên, phong tỏa tài sản của bà H để đảm bảo thi hành khoản nợ gần 20 tỷ đồng.
- Mất tạm ứng án phí: Số tiền 300.000 đồng tạm ứng án phí của bà H bị sung vào công quỹ Nhà nước.
Bài học thực tiễn dưới góc nhìn Luật sư
Từ thất bại đau đớn này, tôi rút ra ba bài học xương máu cho bất kỳ ai đang tham gia vào vòng xoáy kiện tụng:
- Thứ nhất: Hiểu đúng về “Lý do chính đáng”. Những việc như bận kinh doanh, đi công tác, hay gặp đối tác tuyệt đối không được Tòa án chấp nhận để hoãn phiên tòa lần thứ hai. Chỉ những sự kiện nằm ngoài kiểm soát (thiên tai, tai nạn, ốm đau có xác nhận của bệnh viện) mới được xem xét. Đừng đánh đổi vận mệnh pháp lý lấy những lợi ích kinh doanh ngắn hạn.
- Thứ hai: Kỷ luật tố tụng là then chốt. Trong tố tụng dân sự, “sai một ly đi một dặm”. Khi bạn đã được triệu tập lần thứ hai, sự hiện diện của bạn (hoặc người đại diện) là bắt buộc để duy trì yêu cầu kháng cáo.
- Thứ ba: Giải pháp dự phòng tối ưu. Nếu thực sự không thể có mặt, đương sự phải chủ động thực hiện một trong hai cách: (1) Gửi đơn xin xét xử vắng mặt với các lập luận pháp lý chi tiết; hoặc (2) Ủy quyền cho người đại diện/Luật sư thay mặt tham gia phiên tòa. Tuyệt đối không được gửi một tờ đơn xin hoãn với lý do “việc riêng” rồi phó mặc cho số phận.
Kết luận: Thượng tôn pháp luật không chỉ nằm ở việc tranh luận về lẽ phải, mà còn ở việc tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về thủ tục. Một sơ suất nhỏ về sự hiện diện đã khiến bà H phải trả giá bằng quyền lợi trị giá 19 tỷ đồng và đối mặt với rủi ro bị cưỡng chế tài sản. Đừng để sự chủ quan tước đi cơ hội cuối cùng của chính mình trước công lý.
Slide Tóm Tắt Bản Ãn
